Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΑΛΛΕΡΓΙΩΝ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ



Α. ΑΠΟΦΥΓΗ ΤΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΥ ΑΛΛΕΡΓΙΟΓΟΝΟΥ

Είναι ένα σπουδαίο βήμα για την πρόληψη των αλλεργικών αντιδράσεων και τη μείωση των συμπτωμάτων.
Η αποφυγή του υπεύθυνου αλλεργιογόνου είναι ιδιαίτερα σημαντική στην τροφική και φαρμακευτική αλλεργία.

 

 

Β. ΦΑΡΜΑΚΑ


-    Αντιϊσταμινικά

-    Κορτιζονούχα

-    Αδρενεργικοί αγωνιστές (όπως αδρεναλίνη ως α και β διεγέρτης και οι β2-διεγέρτες βραχείας και μακράς δράσεως)

-    Σταθεροποιητές της κυτταρικής μεμβράνης των μαστοκυττάρων (όπως χρωμογλυκικό νάτριο και νεδοχρομίλη)

-    Αναστολείς των λευκοτριενίων και άλλων μεσολαβητών (όπως Montelukast) και άλλων μεσολαβητών ( όπως αντι-PAF)

-    Θεοφυλλίνη και αναστολείς της Φωσφοδιεστεράσης

-    Αντιχολινεργικά

-    Αποσυμφορητικά (τοπικά ή από το στόμα)

-    Αναστολείς της καλσινευρίνης (Pimecrolimus, Tacrolimus)

-    Αντι-IgE αγωγή ως ανοσορυθμιστική αγωγή (Omalizumab)

-    Μεθοτρεξάτη, κυκλοσπορίνη, γ-σφαιρίνη, ιντερφερόνη γ (τα συγκεκριμένα φάρμακα χορηγούνται σε εξαιρετικά δύσκολες περιπτώσεις)

 

ΑΝΤΙΪΣΤΑΜΙΝΙΚΑ

 

 

Κατά τη διάρκεια μιας αλλεργικής αντίδρασης από το ανοσοποιητικό σύστημα απελευθερώνονται διάφορες φλεγμονώδεις χημικές ουσίες που ονομάζονται μεσολαβητές. Η σπουδαιότερη από αυτές τις ουσίες είναι η ισταμίνη. Τα αντιισταμινικά καταπολεμούν τη δράση της ισταμίνης.
Τα αντιϊσταμινικά διαιρούνται σε δύο μεγάλες κατηγορίες:

Αντιϊσταμινικά πρώτης γενιάς ή κατασταλτικά αντιϊσταμινικά

-Χλωρφαινυραμίνη
-Διφαινυδραμίνη
-Διμεθινδένη
-Υδροξυζίνη
-Και άλλα

(Τα άνωθι αντιϊσταμινικά μπορούν να
προκαλέσουν υπνηλία, ξηροστομία και άλλα…)

 

 

 


Αντιϊσταμινικά δεύτερης γενιάς ή
μη κατασταλτικά αντιϊσταμινικά


-Σετιριζίνη
-Λοραταδίνη
-Λεβοσετιριζίνη
-Δεσλοραταδίνη
-Εμπαστίνη
-Μιζολαστίνη
-Αζελαστίνη
-Και άλλα

(Τα άνωθι αντιϊσταμινικά έχουν σαφέστατα
λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες από τα αντιϊσταμινικά πρώτης γενιάς)

 

 

Αντιϊσταμινικά που χορηγούνται από το στόμα:

- Μειώνουν τα σημεία και τα συμπτώματα της αλλεργικής αντίδρασης. Χορηγούνται κυρίως στην αλλεργική ρινοεπιπεφυκίτιδα, στις κνιδώσεις και στα διάφορα κνησμώδη εξανθήματα

- Κυκλοφορούν :

  1. ως δισκία (Σετιριζίνη, Λοραταδίνη, Λεβοσετιριζίνη, Δεσλοραταδίνη, Εμπαστίνη, Μιζολαστίνη και άλλα)
  2. υπό μορφή σταγόνων (Σετιριζίνη, Λεβοσετιριζίνη)
  3. ως σιρόπι (Δεσλοραταδίνη, Λεβοσετιριζίνη)
  4. ως δισκία σε συνδυασμό με κάποιο αποσυμφορητικό (Δεσλοραταδίνη + Αποσυμφορητικό)

Σημειωτέον ότι τα αποσυμφορητικά που κυκλοφορούν με τη μορφή δισκίων θα πρέπει να αποφεύγονται κυρίως από τρεις κατηγορίες αλλεργικών ασθενών.
1)    Έγκυες γυναίκες
2)    Άτομα μεγάλης ηλικίας
3)    Άτομα με υψηλη αρτηριακή πίεση

Αντιϊσταμινικά που χορηγούνται με τη μορφή ρινικού σπρέι: Στην Ελλάδα κυκλοφορεί μόνο η Αζελαστίνη.

Αντιϊσταμινικά που χορηγούνται με τη μορφή οφθαλμικών σταγόνων:

- Κυκλοφορούν είτε ως αμιγώς αντιισταμινικά, είτε σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα, όπως σταθεροποιητές της μεμβράνης των μαστοκυττάρων και αγγειοσυσπαστικά.
Τα κυριότερα αντιισταμινικά με τη μορφή οφθαλμικών σταγόνων είναι η Λεβοκαμπαστίνη και η Εμεδαστίνη.
Κυκλοφορεί επίσης και η Ολοπαταδίνη, η οποία είναι στην ουσία ένας σταθεροποιητής της μεμβράνης των μαστοκυττάρων με αντιϊσταμινικές ιδιότητες.
Τα οφθαλμικά κολλύρια αυξάνουν τον κίνδυνο οφθαλμικής φλεγμονής όταν ο αλλεργικός ασθενής φοράει φακούς επαφής.

Δοσολογία των αντιϊσταμινικών:
Η δοσολογία και το είδος των αντιισταμινικών εξατομικεύονται. Η εξατομίκευη εξαρτάται από τους κάτωθι παράγοντες.

  1. Ηλικία του ασθενούς
  2. Νόσοι και φάρμακα που αφορούν τον ασθενή.
  3. Ηπατική και νεφρική λειτουργία του ασθενούς
  4. Κατάσταση του ασθενούς (εγκυμοσύνη, επαγγελματική δραστηριότητα, άγχος…)
  5. Είδος και τύπος αλλεργικής αντίδρασης

 

ΚΟΡΤΙΖΟΝΟΥΧΑ

 

Κανένα φάρμακο δεν έχει δαιμονοποιηθεί όσο τα κορτιζονούχα.
Παρά ταύτα, τα κορτιζονούχα είναι ιδιαίτερα χρήσιμα, διότι προλαμβάνουν και θεραπεύουν την αλλεργική φλεγμονή, μπλοκάροντας τις αλλεργικές αντιδράσεις. Τα κορτιζονούχα που χορηγούνται τοπικά (π.χ. κρέμα ή αλοιφή για το δέρμα, ρινικό σπρέι με τη μορφή ψεκασμών, σπρέι με τη μορφή εισπνοών) έχουν πολύ λιγότερες παρενέργειες από αυτά που χορηγούνται συστηματικά (π.χ. δισκία από το στόμα, ενέσιμη μορφή).

Κορτιζονούχα που χορηγούνται από το στόμα:
Χορηγούνται για τη θεραπεία σοβαρών συμπτωμάτων που προκαλούνται από όλους τους τύπους των αλλεργικών αντιδράσεων. Λόγω των παρενεργειών χορηγούνται για μικρά χρονικά διαστήματα. Όταν χορηγηθούν για μεγάλα χρονικά διαστήματα, μπορούν να προκαλέσουν καταρράκτη, οστεοπόρωση, μυοπάθεια, καθυστερημένη ανάπτυξη στα παιδιά και άλλα…

Κορτιζονούχα που χορηγούνται με τη μορφή ρινικού σπρέι:
Χορηγούνται είτε ως αμιγώς κορτιζονούχα είτε ως συνδυασμός με αποσυμφορητικό.
Προλαμβάνουν και ανακουφίζουν αλλεργικά συμπτώματα όπως ρινική συμφόρηση, φταρνίσματα, ρινική καταρροή. Κυρίως ανακουφίζουν από τη ρινική συμφόρηση.
Κυκλοφορούν: Φλουτικαζόνη, Μομεταζόνη, Βουδεσονίδη, Τριαμσινολόνη, Μπεκλομεθαζόνη και άλλα.
Κυριότερες παρενέργειες: δυσάρεστη γεύση και όσφρηση, ρινικός ερεθισμός, ρινική αιμορραγία.

Κορτιζονούχα που χορηγούνται με τη μορφή εισπνοών:
Χορηγούνται είτε ως αμιγώς κορτιζονούχα, είτε ως συνδυασμός με β2-διεγέρτες μακράς δράσης όπως φορμοτερόλη και σαλμετερόλη. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμα τη θεραπεία του αλλεργικού άσθματος.
Κυκλοφορούν: Φλουτικαζόνη, Βουδεσονίδη, Μομεταζόνη, Σικλεσονίδη, Μπεκλομεθαζόνη και άλλα
Κυριότερες πανενέργειες: λοίμωξη της στοματικής κοιλότητας, βήχας, βραχνάδα, πονοκέφαλος.

Κορτιζονούχα που χορηγούνται με τη μορφή οφθαλμικών σταγόνων:
Χορηγούνται όταν υπάρχουν σοβαρά αλλεργικά οφθαλμικά συμπτώματα. Μπορούν να προκαλέσουν θολή όραση. Η παρατεταμένη χορήγηση μπορεί να προκαλέσει αυξημένο κίνδυνο οφθαλμικής λοίμωξης, γλαύκωμα, καταρράκτη.

Κορτιζονούχα που χορηγούνται στο δέρμα με τη μορφή κρέμας ή αλοιφής:
Χορηγούνται κυρίως στις εξάρσεις εκζέματος και ατοπικής δερματίτιδας.
Κυριότερες παρενέργειες: Δερματικός ερεθισμός, δυσχρωμία

Γ. ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

παγοβουνο

- Αν υποθέσουμε ότι η αλλεργία του ασθενούς είναι όλο το παγόβουνο του σκίτσου.

- Το παγόβουνο χωρίζεται σε δύο μέρη
1) Αυτό που φαίνεται είναι η κορυφή του παγόβουνου, δηλαδή τα συμπτώματα της αλλεργίας.
2) Αυτό που δεν φαίνεται είναι η βάση του παγόβουνου, δηλαδή η αιτία της αλλεργίας.

- Με τα φάρμακα καταπολεμούμε μόνο τα συμπτώματα, δηλαδή την κορυφή του παγόβουνου. Με τα φάρμακα δεν επηρεάζουμε την αιτία της αλλεργίας δηλαδή τη βάση του παγόβουνου.

-Η αιτία της αλλεργίας (και κατ΄ επέκταση τα συνοδά συμπτώματα) αντιμετωπίζεται με την ειδική ανοσοθεραπεία (κοινώς εμβόλια απευαισθητοποίησης ή αλλεργικά εμβόλια)

- Κατά την ανοσοθεραπεία, χορηγείται το υπεύθυνο αλλεργιογόνο ή αλλεργιογόνα υπό μορφή ειδικού εκχυλίσματος σε σταδιακά αυξανόμενες δόσεις για παρατεταμένη χρονική περίοδο, συνήθως 3 – 5 χρόνια.

- Υπάρχουν δύο είδη ανοσοθεραπείας:

  1. Ενέσιμη
  2. Υπογλώσσια

Η ανοσοθεραπεία ως θεραπευτική μέθοδος εφαρμόζεται στην αλλεργική επιπεφυκίτιδα, αλλεργική ρινίτιδα, αλλεργικό άσθμα και στην αλλεργία στα υμενόπτερα.

 

  • Σχέση ρινίτιδας και άσθματος μέσα στα χρόνια και ανοσοθεραπεία


ρινιτις

 

 

1η φάση: Τα δύο νοσήματα θεωρούνται μεμονωμένα

 

 

 

 

2η φάση: Η ρινίτιδα γίνεται αιτία άσθματος

 

 

 

3η φάση: Δημιουργία ενός φαύλου κύκλου, μέσα στον οποίο τα δύο νοσήματα αλληλοεπηρεάζονται.

 

 

 

Η ανοσοθεραπεία μπορεί να εφαρμοστεί σε οποιαδήποτε από τις τρεις φάσεις, εκτός εάν το άσθμα είναι βαρύ και μη ελεγχόμενο. Όσο πιο νωρίς εφαρμόζεται η ανοσοθεραπεία, τόσο καλύτερα είναι τα αποτελέσματα.

 

Δ. ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΥ ΣΟΚ

αλλεργικο σοκ

Η αδρεναλίνη είναι το φάρμακο πρώτης επιλογής στη θεραπεία αντιμετώπισης του αλλεργικού σοκ, ανεξάρτητα από την αιτία που προκάλεσε το αλλεργικό σοκ (νυγμός μέλισσας ή σφήκας, φάρμακο, τροφή…)

Το σετ αντιμετώπισης του αλλεργικού σοκ αποτελείται από τα εξής:
1)    Μικροσυσκευή αυτόματης έγχυσης αδρεναλίνης
2)    Αντιϊσταμινικό
3)    Κορτιζόνη
4)    Β2- διεγέρτης βραχείας ή μακράς δράσης με τη μορφή εισπνοής.

Ο αλλεργικός ασθενής με ιστορικό αλλεργικού σοκ ή ο αλλεργικός ασθενής με αυξημένο δυνητικό κίνδυνο να υποστεί αλλεργικό σοκ θα εκπαιδευτεί από τον ειδικό αλλεργιολόγο για το πότε και το πώς θα κάνει χρήση των φαρμάκων που αποτελούν το σετ.